Atölye Güvenlik Rehberi
Atölye güvenlik rehberi
3D yazıcı, lazer, CNC ve genel el aletleri içeren atölyenizde temel güvenlik kuralları, yangın önleme, kişisel koruyucu donanım.
Atölye temel kuralları
- Çalışma alanı düzenli ve temiz olmalı; toz birikimi yangın riski yaratır
- İlk yardım çantası ve yangın söndürücü görünür ve erişilebilir olmalı
- Elektrik tesisatı topraklı, sigortalı, kaçak akım rölesi (RCD) ile korumalı
- Havalandırma açık veya mekanik fan ile çalışıyor olsun
- Gece kontrolsüz çalışan yazıcı/lazer için duman dedektörü ve uzaktan kapatma sistemi
- Atık plastikler, talaş, lazer kesim artıkları metal kapaklı kapta toplansın
- Çocuk ve evcil hayvanlar atölyeye girmeyecek şekilde fiziksel ayrım
Kişisel koruyucu donanım
| İş | Gerekli KKD | Açıklama |
|---|---|---|
| 3D baskı (PLA) | Yok | PLA güvenli; uzun maruziyette hafif maske önerilir |
| 3D baskı (ABS/Naylon) | Filtreli maske, havalandırma | Stiren ve UFP partikül koruması |
| Reçine baskı | Nitril eldiven, gözlük, maske | Reçine cilt iritanı, UV duyarlılaştırıcı |
| Lazer kesim | Lazer gözlüğü (OD'ye uygun) | Yansıyan ışınlardan koruma |
| CNC frezeleme | Gözlük, kulaklık, maske | Talaş, gürültü, ince toz |
| Aseton aseton ile yüzey parlatma | Nitril eldiven, maske | Yanıcı ve toksik buhar |
| Zımpara/parlatma | Maske, gözlük | İnce toz solunum |
| Lehimleme | Gözlük, havalandırma | Kurşun veya rosin buhar |
Yangın önleme — 5 katmanlı strateji
A sınıfı (kâğıt, ahşap), B sınıfı (yağ, sıvı), C sınıfı (gaz), D sınıfı (metal), F sınıfı (yemek yağı). Atölyede ABC sınıfı çok amaçlı söndürücü en uygunudur. 6 kg kapasitesi 50 m² atölye için yeterlidir.
Kimyasal güvenlik
- İzopropil alkol (IPA): reçine yıkamada ve tabla temizliğinde kullanılır; parlayıcıdır, kıvılcımdan uzak tutun
- Aseton: ABS yumuşatma ve temizlik; çok parlayıcı, uçucu, koku yapar; mutlaka havalandırma
- Reçine (UV): cilt iritanı, gözlere kaçarsa hasar verir; nitril eldiven ve gözlük şart
- Lehim macunu (kurşunlu): kurşun toksik; el yıkama ve havalandırma
- Sprey boya: uçucu organik bileşik (VOC), kapalı alanda baş dönmesi yapar
Sık sorulanlar
Hem fotoelektrik hem iyonizasyon tipi (combo) en iyisi. Fotoelektrik yavaş yanan plastik dumanını, iyonizasyon hızlı alev dumanını yakalar. CE sertifikalı, 9V pille çalışan modeller 250-400 ₺.
Çoğu konut sigortası karşılar ama poliçeyi okuyun: "makineli iş ekipmanları" istisna olabilir. Ticari atölye için ayrı işyeri sigortası şart. Sigortacıya 3D yazıcı/lazer kullandığınızı bildirin.
Yetişkin denetiminde, gözlük + maske ile evet — eğitsel değer yüksek. Yalnız bırakmayın, lazer ve sıcak yüzeyler için fiziksel bariyer kurun. Yangın söndürücü kullanımını öğretin.
Müzik dinlemek için tek taraflı kulaklık kullanın; tehlike sesini (alarm, yangın, tuhaf gürültü) duyabilmelisiniz. CNC ve gürültülü makinelerde koruyucu kulaklık zaten kapalı.
Hemen elektrikten ayır, metal kova içine koy ve dışarıya/balkona al. Asla delme, parçalama; lityum patlaması olur. Yetkili geri dönüşüm noktasına götürün.
